De Stichting OpenRecht heeft als doelstelling de toegankelijkheid, de actualiteit en de kwaliteit van online (juridisch-wetenschappelijke) content te verbeteren. Het doel wordt gerealiseerd door het inrichten van een publiek toegankelijk platform. Juristen uit de wetenschap, de praktijk, de rechterlijke macht kunnen bijdragen leveren aan dit platform. Tegelijkertijd kunnen en zullen zij het platform ook als bron gebruiken. Het is een platform door en voor juristen. Tegelijkertijd kunnen ook niet-juristen het platform raadplegen en nadere duiding krijgen bij ontwikkelingen in het recht.

Wat houdt ons bezig?

Leidse wetenschappers geven open access extra impuls

Op 15 maart is de pilot ‘You share we take care’ gestart om in samenwerking met Leidse wetenschappers publicaties na zes maanden vrij online beschikbaar te maken. Ruim 60 wetenschappers – vanuit alle faculteiten – hebben hun medewerking aan de pilot toegezegd om zo open access een extra impuls te geven. De wetenschappers worden hierbij ondersteund door het open access-team van het Centre for Digital Scholarship van Universitaire Bibliotheken Leiden.

Leidse wetenschappers geven open access extra impuls, Universiteit Lleiden, 18 maart 2019

Nederlandse rectoren maken eigen publicaties openbaar beschikbaar

In een poging het goede voorbeeld te geven maken de rectoren van vijf Nederlandse universiteiten hun recente artikelen open access beschikbaar. Via deze weg wil de VSNU duidelijkheid afdwingen over de vraag wat een redelijke embargotermijn is volgens de Auteurswet.

Nederlandse rectoren maken eigen publicaties openbaar beschikbaar, Sicco de Knecht, ScienceGuide, 11 maart 2019

Kamerbrief over factsheet Rathenau-instituut open access wetenschappelijke publicaties

In een Kamerbrief schrijft minister Van Engelshoven (OCW) dat de doelstelling van 100% open access in 2020 een ambitieuze doelstelling is die zowel een omslag vergt in de internationale manier van publiceren als ook een cultuuromslag in de manier van erkennen en waarderen. Nederland speelt hier een voortrekkersrol in, maar kan dit niet alleen tot stand brengen. Daar is EU samenwerking voor nodig.

Kamerbrief over factsheet Rathenau-instituut open access, Rijksoverheid.nl, 22 februari 2019

Factsheet Rathenau-instituut open access wetenschappelijke publicaties

Het Rathenau Instituut heeft een factsheet gepubliceerd over open access. Steeds meer wetenschappelijke publicaties van Nederlandse auteurs zijn ‘open access’ (gratis voor de lezer) beschikbaar. Van de wetenschappelijke publicaties uit 2016 waarbij een Nederlandse auteur betrokken is, is 44% vrij beschikbaar. Daarmee loopt Nederland voor op de ons omringende landen. Een steeds groter deel van deze openaccess-publicaties is beschikbaar via de ‘gouden’ en ‘groene’ routes. De laatste twee jaar is hierin een versnelling zichtbaar, die oploopt tot 4,5 procentpunten groei in 2016. Maar de doelstelling van 100% open access in 2020 is nog ver weg.

Open access van wetenschappelijke publicaties, Rathenau Instituut, 5 december 2019

Repository route is een belangrijke loot aan open access boom

Met de start van de VSNU-pilot You Share, We Take Care! is realisatie van Open Access in 2020 weer iets dichterbij gekomen. Een belangrijk uitgangspunt van de pilot is het werk in gepubliceerde vorm te delen. Daarbij wordt er een uniforme embargotermijn van zes maanden gehanteerd als balans tussen het belang van wetenschap en maatschappij om snel kennis te delen en het belang van uitgevers om gemaakte kosten in het publicatieproces terug te kunnen verdienen. In lijn met de amendementstekst wordt de datum van de eerste online verschijning op de website van de uitgever gehanteerd, niet de officiële publicatiedatum van de journal editie die vaak maanden later is.

Repository route is een belangrijke loot aan open access boom, Arjan Schalken, ScienceGuide, 6 februari 2019

Statement VSNU over Plan S: ambities onverminderd hoog, transitie vereist zorgvuldigheid

De VSNU onderschrijft de doelstellingen en is actief betrokken bij de ontwikkelingen op het gebied van Open Science zoals verwoord in het Nationaal Plan Open Science (NPOS). Open Science dient een fundamentele verbetering van wetenschap te realiseren door het transparant maken van het wetenschappelijk proces en output breed beschikbaar te stellen. Hierbij kan de maatschappelijk impact versterkt worden door grotere betrokkenheid bij en toegankelijkheid van wetenschappelijke output, inclusief artikelen en onderzoeksdata.

Statement VSNU over Plan S: ambities onverminderd hoog, transitie vereist zorgvuldigheid, VSNU, 31 januari 2019

Open access-boeken leveren aanzienlijk meer lezers en iets meer citaties op

Wetenschappers die hun boeken gratis online aanbieden bereiken veel meer lezers en worden iets vaker geciteerd. Opvallend genoeg is er op de verkoop van de papieren versies nauwelijks een positief of negatief effect. Dat concludeert promovendus Ronald Snijder.

Open access-boeken leveren aanzienlijk meer lezers en iets meer citaties op, Universiteit Leiden, 29 januari 2019

Open access zal zorgen voor geheel nieuw lezerspubliek

Inderdaad, Plan S is een pittige verplichting die bovendien van bovenaf is opgelegd. Toch is deze aanpak nodig om een doorbraak te forceren, met name als met meer toegang een nieuw – tot nu toe onvertegenwoordigd – publiek wordt bereikt.

Open access zal zorgen voor geheel nieuw lezerspubliek, Astrid Van Wesenbeeck, ScienceGuide, 23 januari 2019

Open access, dromen over 2030

De cOAlition S wil wetenschapspublicaties volledig vrij toegankelijk maken in 2020. Wat kan dat opleveren op de langere termijn? Vier sleutelfiguren vertellen waarop ze hopen. Zoals: meer maatschappelijke relevantie, minder egotripperij en nieuwe, spannende manieren van onderzoek doen.

Open acces, Dromen over 2030, Malou van Hintum, Hypothese 2018-3

UvA-rector bekritiseert ‘bizar hoge betaalmuur’ wetenschappelijke uitgevers

Rector magnificus Karen Maex heeft vanmiddag tijdens de viering van de 387e dies natalis van de UvA stevig uitgehaald naar de ‘bizar hoge betaalmuur’ die wetenschappelijke uitgeverijen hanteren bij de publicatie van onderzoek. Zij waarschuwde bovendien voor mogelijke bedreigingen van (Europese) science-clouds, waarin onderzoeksdata worden opgeslagen. ‘Wie beheert die clouds?’

Maex bekritiseert ‘bizar hoge betaalmuur’ wetenschappelijke uitgevers, Dirk Wolthekker, Folia, 8 januari 2019

De editor is dood. Leve de auteur!

Volgens Han van der Maas (Universiteit van Amsterdam) gaat Plan S niet ver genoeg en moet er gekozen worden voor een drastisch ander publicatiemodel. “Het huidige publicatiemodel is gebaseerd op het model van papieren tijdschriften met een beperkt aantal pagina’s.” Dat frame brengt allemaal nodeloze problemen met zich mee.

De editor is dood. Leve de auteur!, Han van der Maas, Science Guide, 13 december 2018

Open access publishing and all of that

Scientific publishing is in a state of flux. This is an effort to collate a dossier on publishing into a single document. Open access publishing and all of that, Breakspear_blog, 2 december 2018

Scholarly publishing: EUA asks European Commission to investigate lack of competition

The EUA Council adopted a statement on 26 October 2018 expressing its concern about the lack of transparency and competition in the scholarly publishing business sector in Europe. The statement, addressed to the European Commission, asks for an investigation to clarify if competition rules guarantee fair competition market conditions. Scholarly publishing: EUA asks European Commission to investigate lack of competition, European University Association, 6 november 2018

Plan S voor open access geeft wetenschapper iets meer ademruimte

Het zogeheten Plan S gaat al vanaf 2020 in, maar het was nog onduidelijk hoe de implementatie van het plan er precies uit komt te zien. Dertien grote onderzoeksfinanciers, waartoe ook de Nederlandse geldverstrekker NWO behoort, maakten de concrete richtlijnen bekend. En die zijn iets minder streng dan aanvankelijk werd gesuggereerd. Plan S voor open access geeft wetenschapper iets meer ademruimte, Laura van Gelder, Univers, 28 november 2018

Wetenschap moet niet betalen voor dure CEO’s van uitgevers

In 2015 sloot Gerard Meijer de eerste open access deals met de grote wetenschappelijke uitgevers. Nu kijkt hij met verbazing en teleurstelling toe hoe zijn collega wetenschappers zich verzetten tegen Plan S. Hij wijst ze erop dat ze vaak niet doorhebben hoe veel ze (te veel) betalen voor publiceren. Eight routes towards Plan S compliance, Jeroen Bosman & Bianca Kramer, Universiteit Utrecht, 22 oktober 2018

OpenRecht: een volgende stap naar digitaal juridisch publiceren

Met het kennisplatform OpenRecht zetten juristen een volgende stap naar volledig digitaal publiceren. “We zitten nu nog in een overgangsfase, waarin publicaties op papier online beschikbaar worden gemaakt. OpenRecht is het begin van een nieuwe moderne juridische kennisinfrastructuur, met als doel op een gebruiksvriendelijke manier kennis aan elkaar te knopen.” ‘OpenRecht kan juridische instellingen en kantoren miljoenen besparen’, Mr. Online, 16 oktober 2018

OpenRecht: pionier van openbare juridische content

Openbare kennisbank OpenRecht lanceert onlineplatform waar iedereen vrij toegang heeft tot juridische artikelen en annotaties met verwijzingen naar wetten, uitspraken en rapporten. Sabine Droogleever Fortuyn, OpenRecht: pionier van openbare juridische content, Advocatenblad.nl, 15 oktober 2018

cOALition S

On 4 September 2018, 11 national research funding organisation, with the support of the European Commission including the European Research Council (ERC), announced the launch of cOAlition S, an initiative to make full and immediate Open Access to research publications a reality. It is built around Plan S, which consists of one target and 10 principles. cOAlition S, Science Europe

Open access is geen vooruitgang zonder reputatiesysteem

In het huidige debat over ‘open access’ bij wetenschappelijke publicaties is er te weinig oog voor het belang van reputatie, kwaliteit en tijd. Zonder een goed ontwikkeld reputatiesysteem is open access helemaal geen vooruitgang. Open access is geen vooruitgang zonder reputatiesysteem, Maurits Kreijveld, Marketingfacts, 11 september 2018

Nationaal Plan Open Science

This National Plan Open Science sets out what the Dutch parties involved in creating this Plan are already doing and what they plan to do to grasp the opportunities and at the same time make science even more accessible to others. A major boost is required if these initiatives are to be coordinated and the great ambition realised. That is why this Plan lists the ambitions and provides details of the parties intending to take action, as well as the timeframes within which they believe they can realise their objectives. Nationaal Plan Open Science, TU Delft